REACTIES VAN LEZERS
DE LAATSTE INDO
Het boek, dat je terugbrengt naar de tijd van toen.
Een biografisch roman met enige fictie, maar vooral ook spanning, onthullingen en humor.
Stuur je reactie naar: Klik hier (Lukt dit niet? Als je met het pijltje van je muis op klik hier plaatst, zie je onderaan je scherm het e-mail adres staan)
Staat je reactie hier en wil je het liever verwijderd hebben, stuur een mailtje ( Zie hier boven)
Op De laatste Indo reageerden :
Koen J. de Jager Hans van Zanten Victorine Koning Chris Couwenberg Hedy Hannie Aris-Verboon Yvonne Vrolijk-Mollet Chris P. van der Klauw Astrid Menick Joyce en Bert Fremouw Ari Eschweiler G.Thijssen Ruud Nagel
Ik kreeg je boek van mijn moeder om te lezen. Ik ben er nog in bezig, maar vindt het ontzettend leuk te lezen dat jij een vriend van mijn oom Nono en tante Meis(ke) bent geweest. Mijn oom nam mij als klein kind mee
naar kermissen en films ik heb leuke herinneringen aan hem. Hij is helaas vrij jong overleden. Ik was 6 jaar toen ik in Nederland kwam wonen. Daarvoor heb ik dus op Nieuw Guinea gewoond waar ik geboren ben.
Al mijn collega's hier moet lachen wanneer zij te horen krijgen dat ik in Steenkool ben geboren. Veel herinneringen heb ik niet van mijn tijd daar.
Je verhalen lijken veel op de verhalen die ik van mijn vader, moeder en tantes hoor, van de familie Van Heuven van Staereling. Dus heel herkenbaar.
Ook leuk dat je het boek heb gesigneerd voor mijn tante Meis. Ik ben een zoon van Richard Visser. misschien dat je die ook gekend hebt.
Jim Visser
Hallo Lex
Heb wel reclame gemaakt voor je boeken, dus ik denk, dat je wat bestellingen binnen krijgt. o.a. van Victor Wells, want zijn stiefzuster Trui Carels, die heeft ook de boeken bij je besteld.
Zij heeft zo genoten van het boek, dat ze het jammer vond, dat het uit was.
Mocht ik nog ooit in de gelegenheid komen, om je mijn verhaal te vertellen over Manokwari, dan laat ik het je weten...helaas is schrijven niet mijn sterkste punt.
Hartelijke groeten Lex en tot mailens of horens,
Meta
Van: Chris Etman
Van: Herman van Zanten
Van: Anne Middleton
Lieve alex bal,
Wat een KADO dit boek!!!
zaterdag lag 'ie in mijn bus... zondag had ik 'm uit... jammer...alles, maar dan ook alles staat erin...
Ik ben van 1951 en geboren in manokwari...
wij schelen 10 jaar... daarom hoop ik niet dat je 't mij kwalijk neemt dat ik jou tegen je zeg...
Mijn mama (hatty banke) kende de jongens guus kolle, thijs warella, rudy muller... enz. enz...
jou waarschijnlijk ook...
ze werkte bij de s.g.o.n.n.g. en kwam volgens mij samen met deze jongens naar nederland in november 1962...
helaas is mama er al heel lang niet meer... maar mama wou ook nooit over nieuw guinea praten.. ze was heel verbitterd...
juudje, mijn zus (judith de grave) is van de generatie die nu al die reunies verzorgen... helaas is ook mijn zus er niet meer..
en mis ik onze gesprekken en herinneringen aan manokwari...
Ik wil je uit het diepst van mijn hart bedanken voor dit mooie kado wat je mij hebt gegeven... en volgens mij nog veel meer mensen...
alles... alles was herkenbaar... is herkenbaar...
en de geschiedenis en gebeurtenissen die mij (destijds op 10-jarige leeftijd)
niet interesseerden want toen zat ik nog in de bomen... vind ik een verrijking...
je oudste dochter Carmen wil ik ook bedanken dat ze jou zo ver heeft weten te krijgen...
mijn kinderen popelen om het boek te lezen... te weten...
nogmaals dank lieve alex...
liefs
Anne Middleton
Van: Jack Beem
Van: John (Cor) Coenaad
Beste Alex.
Ik heb jou boek De Laatste Indo een paar dagen geleden helemaal uitgelezen. Het is een very interessant en geweldig boek.
Ik ben John Cornelis Coenraad en woon in Jakarta. Ik heb jou boek van mijn zus Els Boer gekregen die nu op vakantie is in Manokwari. Ze zijn met z'n drieën in Manokwari, mijn zus Els, Herman van Zanten en Elias Ten Veen. De 26 ste November gaan ze weer terug naar Holland.
Ik was vroeger jou buurman op de Fanindiweg. Ons huis ligt tussen jullie huis en Restaurant Ramona. Weet je die Javaanse Vrouw di Petjel verkochte, dat was mijn Moeder. Jou Vader ken ik heel goed, want ik ging toen vaak met hem mee naar de monding van de Maroeni rivier om vissen te vangen met zijn Werpnet.
Ik weet ook precies op die laatste dag van jou bij Restaurant Ramona, want ik was toevallig ook daar omdat ik bevriend was met het broertje van Henk , Steenkool genoemd en ook het broertje van Lien, Liong genoemd.
Lien is ongeveer 2 jaar geleden overleden in Sorong en Henk is 6 maanden geleden overleden in Jayapura ( Hollandia ). Alex tot hier maar eerst, morgen vertel ik jou meer.
Groetjes aan je Familie en jou dochter Carmen.
Cor Coenraad
Beste Lex,
Met grote interesse heb ik je boek ‘De laatste Indo’ gelezen. Het geeft een mooi beeld van je leven en dan vooral van het ‘pionieren’ in Manokwari. Tot twee keer toe toekomstplannen doorkruist zien door politiek/sociale ontwikkelingen, eerst bij de onafhankelijkheid van Indonesië en daarna nog eens toen Nederland uit Nieuw-Guinea weg ging, het is nogal wat. Het beeld van de opvang in Nederland voor de Indo’s, dat aan het einde van je boek aan de orde komt, maakt niet vrolijk.
Ik woonde zelf als tienjarige jongen enkele maanden in Manokwari en daarna een paar maanden in Hollandia. Veel en veel korter natuurlijk dan jij en bovendien was het vanaf het begin af de bedoeling dat het tijdelijk zou zijn. (Drie jaar - mijn vader was beroepsofficier bij de mariniers.) Toch heeft die periode veel indruk op me gemaakt. Waardoor? Door de magie van het oerwoud? Door de ontmoeting met (in onze ogen) exotische volken? Door de spanning van het oorlogje (oefening luchtalarm op school e.d.)? Moeilijk te zeggen.
Misschien is mijn beeld vertekend doordat ik er zo kort was, maar ik heb een beetje het idee dat de verschillende bevolkingsgroepen nogal apart leefden en betrekkelijk weinig mengden. In jouw boek lijkt dat ook wel een beetje het geval. Klopt dat? Waren er inderdaad drie (meer?) groepen, die vooral contacten hadden binnen de eigen gemeenschap? Papua, Indo, Hollander?
Mijn herinneringen staan (gemengd met historie) op mijn website http://www.ernste.net/wpapua/nng1.html.
Hartelijke groet,
Bert
Van: Gera Peereboom
Beste Alex,
Je kent mij niet , maar ik ben een vriendin van Els Boer en heb van haar het boek gekregen om te lezen : De laatste Indo.
Dit is door jou geschreven .
Ik heb dit boek met zeer veel interesse gelezen. Niet alleen vond ik het zo nu en dan héél humoristisch, maar vooral de geschiedkundige lijn door het boek vond ik interessant.
Op school heb ik als ras echte Nederlandse weinig meegekregen van de Nieuw-Guinea kwestie.
Toen ik 7 jaar was kwamen er opeens ambonese kinderen bij mij in de klas. Hoe of waar zij vandaan kwamen!, je had geen idee. Dit werd ons ook niet door de leerkracht verteld.
Ik wil je hartelijk danken voor de info die je geeft in dit boek. Het nodigt zeker uit om wat meer literatuur over het voormalige Nederlands Nieuw- Guinea na te slaan.
Hartelijke groet, Gera Peereboom
Van:Ankie en Lody Cordierdecroust
Hallo Alex,
Met mijn verjaardag kreeg ik het boek “De Laatste Indo” cadeau.
Dat vond ik heel leuk, aangezien ik jou vanuit een grijs verleden ken.
Nieuwsgierig begon ik de volgende dag dus meteen te lezen, maar ik ben geen snelle lezer en ben dus pas op de helft van je boek.
Het is heel leuk om de diverse personen, die ik ook ken, in je boek tegen te komen. Ook situaties die jij beschrijft zijn mij bekend.
Maar ik weet niet of je je mij nog herinnerd.
Al lezende besef ik wel dat jullie jongens veel vrijheid hadden en wel heel spannende avonturen beleefden. Voor ons meisjes lag dat natuurlijk anders.
Ik ben met lezen op het punt aangekomen dat jij je Mulo diploma hebt gehaald en de eerste plannen ontstaan om in Biak een opleiding te gaan volgen.
Het is leuk dat jij dit boek geschreven hebt.
Een bekende figuur uit jouw boek : de heer Wagemakers zit in het verzorgingstehuis “Huize Raffy” in Breda.
Lody en ik zijn daar vrijwilligers en als wij er zijn zien we hem altijd op zijn plekje zitten.
Vorige keer maakten we heel bewust een praatje met hem en dan begint hij opeens heel enthousiast te vertellen.
Ik heb hem in Manokwari niet gekend maar Irma wel natuurlijk. Irma woont in Tilburg, ook Threes Braun woont daar.
Het grappige is dat ik al jaren roep dat de geschiedenis van onze ouders opgeschreven moet worden.
Mijn ervaring is dat, als je mensen die vanuit Ned. Indië naar Nederland zijn gekomen, verteld dat er ook mensen vanuit Ned. Indië naar Ned. Nieuw-Guinea zijn gegaan,
ze daar helemaal niets vanaf weten.
Dat vind ik jammer. Als wij er niet meer zijn weet niemand iets over dat stukje geschiedenis.
Ik vind dat dat onze ouders tekort doet. Als ik denk aan de verhalen die ik ken van de mensen die rond de jaren 1949 - 1950 in Manokwari aankwamen, en net als jouw ouders
zo primitief moesten beginnen, dan denk ik : “die verhalen moeten op geschreven worden”.
De verhalen van de eerste kolonisten die al ver voor de oorlog in Manokwari terecht kwamen kennen wij niet,
Maar hoe zou het toen geweest zijn. In ieder geval nog primitiever.
Ik hoop dus dat er iemand opstaat die de verhalen vanonze ouders , overonze ouders door ons verteld, opschrijft en als boek weet uit te brengen.
Misschien iets voor jou ? Je kent genoeg Manokwarianen om gesprekjes mee aan te knopen en die vervolgens op schrift te stellen.
Alex ik zou zeggen het beste, groeten aan je vrouw en kinderen en wie weet tot een volgende keer.
Ankie.
Van:Lia Sigarlaki
Hallo Lex,
Toevallig dat je dit mailtje stuurt, want op mijn lijstje staat al een hele tijd dat ik je een berichtje ga sturen . Ik vind het boek geweldig, heb het in een keer uitgelezen waarbij Ben en ik aan het bekvechten waren omdat hij er
gelijktijdig aan bezig was.
Heb het nu uitgeleend aan een echtpaar in Almere, waarvan de man marinier is geweest in Nieuw Guinea. We hebben ze leren kennen op Bali. Zij belde al, was begonnen met het boek en vond het heel herkenbaar.
Maar ook mensen zoals ik die daar niet gewoond hebben maar er op een andere manier mee verbonden zijn ( door mijn slapie) vinden het een leuk boek. En , heel belangrijk, lekker lettertype.
Wij gaan allemaal reageren op de site
Lia
Van: Wichard Slootheer
Hilversum, 11 juli 2010
Het boek is door mij geheel gelezen. Ik vind het knap dat je zoveel dingen nog kan herinneren ik heb daar wat moeite mee.
Tijdens het lezen kwamen bij mij een heleboel herinneringen los, ik vind de samenstelling van de diverse hoofdstukken
uitstekend. Het boek is prettig geschreven in een autobiografie stijl. Door het weergeven van diverse data en omstandigheden
was ik genoodzaakt af en toe te stoppen met lezen om alles op me in te laten werken. Het verslag van de diverse medewerkers
is ook uitstekend. In de periode van 1955-1957 was ikzelf aanwezig in Nieuw Guinea en zou in 1961 wederom worden uitgezonden
maar dit werd tijdig ingetrokken.
Ik vond het een aangrijpende- en uitstekende biografie. Perfect gedaan mijn complimenten daarvoor.
Vriendelijke groeten,
Wichard Slootheer
Van: Jogry Blok
Alex,
Gisteren hebben we je boek ontvangen Willeke, samen met haar vrienden zijn ze bij ons op de lunch geweest. Toen ze weg waren heb ik je boek in een keer uitgelezen.
Het is in een woord "PRACHTIG' iK was voor een paar uur weer terug in Manokwari.
Als echtgenoot van Cornelis Blok Serg./marns heb ik daar gewoond vanaf 1959-1962. Een heerlijke tijd gehad, alleen vind ik het nu jammer dat ik niet veel contact heb gehad met de Indo bevolking.
Ik wist er niets van af van al hun moeilijk heden.
Gelukkig voor jullie jongen kinderen wisten jullie toch ook te genieten.DE Indo,s zijn schunnig behandelt door de Ned.Regering, maar die staan bekend over de hele wereld.
Ik kan my Pasir Poetih heel goed herinneren. Wij gingen vaak met onze dochter op de groene NSU scooter daarheen.
Vaak werd ik opgehaald by de dominee om te komen dansen met de mariniers, wat goed was voor mijn man die vele gratis beertje kreeg!!
Ook danste we in het snoephuisje, we hoorden dan de muziek en hadden oppas en gingen dansen rock en roll. Jullie hadden hele goede bands.
Ik werkte als secretaresse van de Havenmeester totdat die met spoed werd afgevoerd naar Holland wegens een poging van zelfmoord.
Daarna ben ik gaan werken als administratrice in het Arfak hotel met Mevr. Wulf als manageres, ik ben de naam van onze kokin vergeten.
Wij vertrokken op 23 December 1962 met de laatste kroonduif onder nederlandse gezagvoede Queenie naar Biak, Met de dc8 naar Sydney en met de Oranje naar huis,
Het was bitterkoud toen wij in de sluis lagen de ergste winter van 1963.
We zijn gelukkig maar 1 jaar in holland gebleven en ge-emigreerd naar NZ. Eindelijk na 24 jaarin NZ naar north austalia (14) en nu in Bali, terug in de tropen.!
Af en toe lees ik de website over de arme Papoe,s die zo in de steek gelaten zijn!! Ik vergeef holland dit nooit, Ben blij dat ik die nationaliteit niet meer heb.maar NZ,Aust.
Ik wordt er helemaal verdrietig van, vooral dat je machteloos staat.
Alex, dank je om mij weer even terug te brengen naar die heerlijke tijd die ik nooit kan vergeten en altijd heimwee naar zal hebben.
Ik was verrast te vinden het kleine regeltje over de patatfrite kraam die we hadden ogezet. Liep geweldig maar helaas van korte duur.
Komt er nog een vervolg.?
Ik wens je het allerbeste en nogmaals bedankt voor dit meesterwerk.
Jogry Blok
Van: Koen J. de Jager
Recensie zoals gepubliceerd in de West Papua Courier
Om te lezen…
De laatste Indo. Nederland Indië / Nieuw-Guinea
Alex Bal
Voor mij ligt een bijzondere autobiografie. Niet dat Alex Bal zelf direct van mening was, dat zijn belevenissen meer dan de moeite waard waren om daar “eeuwigheidswaarde” aan toe te kennen. De aanzet bleek de oudste dochter Carmen. Zij was van mening, dat de belevenissen van vader veelzijdig genoeg waren, voor een interview. Dit, om de verhalen vast te leggen voor kinderen kleinkinderen en misschien nog wel meer mensen.
Dit verzoek resulteerde in het besluit, om het verhaal dan toch maar zelf zo compleet mogelijk op schrift te stellen en dat leverde uiteindelijk bijna een halve kilo aan leesmateriaal op. Met andere woorden: een kloeke pocket.
Het verhaal gaat over de jonge Alex Bal, die in 1951 met zijn ouders vlucht van Semarang (Java) naar Nieuw-Guinea en verder opgroeit in Manokwari. Uiteindelijk moest hij ook daar weer vluchten met eigenlijk maar één optie; Nederland. Als één van de laatsten verliet hij half maart 1963 Manokwari om via Biak uiteindelijk naar Nederland te gaan. Dank zij zijn Mulodiploma en opleiding meteorologie zou daar een nieuwe carrière in het verschiet liggen. Maar, zoals veel repatrianten, kwam hij bij aankomst in Nederland van een koude kermis thuis. En dat lag niet alleen maar aan de
Het verhaal is niet alleen maar autobiografisch. Daar waar het geheugen tekort schoot vulde de schrijver dit aan met gebeurtenissen die hem ter ore waren gekomen. Mogelijk zal dit eveneens gebeurt zijn met sommige gebeurtenissen. Het werd uiteindelijk een compleet verhaal dat een mooi reëel tijdsbeeld geeft. Soms wat afstandelijk beschreven als het om de problemen van de Indische gemeenschap gaat, maar steeds met veel onderkoelde humor. Bij de soms uit de hand lopende familieperikelen heb je de neiging om het boek even dicht te slaan (niet te lang!) tot de beschreven conflicten zijn uitgevochten.
Verrassend in dit boek is ook dat een achttal gastschrijvers, in korte bijdragen, hun impressie geven over het voormalige Nederlands Nieuw-Guinea.
Oud Nieuw-Guineagangers zullen nauwelijks een aanbeveling nodig hebben om het boek aan te schaffen. Ze zullen er veel in herkennen.
Zelf gebruik ik gelezen boeken soms nog als naslagwerk, maar daar leent dit boek zich niet voor.
Maar ik weet nu al, dat ik het boek zeker nóg een keer zal lezen. En die “eer” is, bij mij althans, slechts voor weinig boeken weggelegd.
Van: Hans van Zanten
Hallo Alex,
Je boek is een aanrader, boeiend boek met veel info en erg duidelijk en goed geschreven. Mijn petje af Alex en nogmaals heel veel dank voor het boek.
Heb het ff erg druk met veel tegelijk en dan beginnen morgen ook de 8ste finales van het WKvoetbal, dus tot andere keer maar weer.
Hans
Van: Victorine Koning
Hallo Alex,
Ik heb genoten van je boek. Vooral het deel over Manokwari sprak mij erg aan. Het was heerlijk om te lezen over mensen, plaatsen en gebeurtenissen die ik mij zo goed herinner. Ik had geen naam of achternaam nodig om te weten over wie het ging.
Omdat ik zelf in juli ' 61 uit Manokwari ben vertrokken, vond ik je beschrijving van de periode 1961-1963 en ook het verslag van Gerard Thijssen zeer interessant.
Eén opmerking:
De 2 Amerikaanse zendelingen uit je verhaal zijn niet, zoals je schrijft, door koppensnellers vermoord, maar door hun eigen dragers. Uit hebzucht waarschijnlijk naar de mooie dingen die de zendelingen bij zich hadden.
Wij raakten bevriend met de verloofde van een van hen, die zich later bij de zendelingenpost in Manokwari had gevoegd. Zij ging regelmatig naar de gevangenis om de moordenaars te bezoeken (en te proberen hen te bekeren, ongetwijfeld).
Succes met je boek en volgende boeken Alex!
Hartelijke groeten,
Victorine Koning
Van: Chris Couwenberg
Beste Alexander,
Als mede ex stadsgenoot, klasgenoot op de Gouv. Mulo en vooral als vriend wil ik je feliciteren met je mooi boek over de tijd dat je daar in Manokwari opgroeide en je karakter hebt gevormd zoals je nu functioneert in je dagelijks leven. Vele facetten kon ik gelijk herkennen, zoals doorzetting, doortastendheid en werklust, welk voor een jongen, die op zoek was naar een bestaan na zijn schooltijd in Manokwari, in de plaats Biak Meteorologische Dienst.
De hoge verwachting ervan en later frustratie er na. Het terugkeren naar Manokwari, wat langzaam leeg liep doordat vele gezinnen reeds bezig waren het land te verlaten om veiligheidsredenen. Het later afscheid nemen van zo dierbare plekjes, je huis en recreatieplaats Pasir Putih strand en begraafplaats, waar menig vriend of vriendin haar/zijn rustplaats heeft.
Het psychologisch voorbereiden op het onafkeerbaar vertrek naar Nederland, met een onzekere doch veilig gevoel op de onheilspellende afwikkeling bij de overdracht aan Indonesië.
We vertrokken als een der laatsten in 1962 na 3 keer het vertrek weten uit te stellen. De politie kwam ons zeggen, dat we gedwongen zouden worden, als we het waagden het vertrek op 3 november 1962 te weigeren. Zodoende reisden we af, te weten Jane Kessler, Sylvia Kessler, Dorothy Ellis, Martinus Couwenberg, Cora Couwenberg en Christiaan Couwenberg en de heer Ulrich Bal.
Met pijn in het hart en voor mijn ouders het achterlaten van liefs 3 huizen en hun zaak welk nooit compensatie is gegeven door het Nederlands Gouvernement in de jaren die na 1962 volgden. Kortweg het is een schande te noemen hoe mensonwaardig de zaak werd afgedaan, het vergeefse ploeteren onder de tropenzon, dag in dag uit.
Doch de Indo uit Nieuw Guinea is van een speciaal ras, ondefinieerbaar sterk vol met doorzetting en akal akal en niet lui.
Eveneens heb ik ook de ervaring gehad, dat mijn Mulo-diploma niet geldig was bij sollicitatie in Nederland en zeiden dat het een Indonesisch document was. Dit werd tegengesproken, wijzend naar de datum, dat dit examen door Rijks gecommitteerden werd afgenomen in Manokwari onder Nederlands Nieuw Guinea Gouvernement.
Alexander (Alex), ik heb met aandacht en zelf even met angst het meebeleefd, toen je je schuil hield voor enkele dagen, omdat ze (soldaten) op de Fanindiweg gingen schieten.
Ik vind, dat je ergens je leven op het spel hebt gezet en eigenlijk in gevaar verkeerde. Gelukkig kon je nog wegkomen uit het eens voor ons gewezen paradijs.
Altijd je vriend Christiaan Couwenberg.
Kroonduif
Van: Hedy
Dag Lex,
Van: Hannie Aris-Verboon
Dag meneer Bal,
Bedankt voor het mogen delen in de jeugdherinneringen van o.a. Manokwari.
Ik heb het boek in 1 keer uitgelezen. Mijn man leest het nu. Verbijsterend om te lezen hoe de situatie was bij het betrekken van de "woning" in Pasir Putih.
Verschrikkelijk! En dat dan toch nog de dingen goed op de rails gezet gaan worden.....
Veel is herkenbaar. Ik ben vorig jaar teruggeweest. Het boek is dicht. Op bijgaande foto zie je mij na 48 jaar weer voor ons huis op Sangeng t.o. de Scheepswerf.
Heb jij nog meegemaakt dat die huizen door Indonesiërs ingenomen werden?
Miss Blanche is ook mijn schooljuffrouw geweest. Overigens, een heel goede onderwijzeres.
NG is niet meer. De Indonesiërs hebben er niets van gebakken. Yoris Wanggai zei: wij hebben geen toekomst (de Papoea's). Triest.
Nogmaals bedankt en tot ziens op een eventuele volgende reünie,
Hannie Aris-Verboon.
Van: Yvonne Vrolijk-Mollet
Van: Chris P. van der Klauw
Een werkelijk heerlijk boek dat je gewoon gelezen moet hebben. Voor Manokwarianen is het extra herkenbaar door de vele namen die de revue passeren, maar voor iedereen die in NNG was, is het een geweldig mooie herinnering aan een tijd die niet meer terugkomt. Geef een exemplaar aan je kinderen. Ze zullen meer begrip krijgen voor hoe moeilijk het was en hoeveel creativiteit van iedereen gevraagd werd om het beste ervan te maken. En toch .... als je het weer leest.. je zou die tijd nooit hebben willen missen.
Ik heb het met Hemelvaart in één ruk uitgelezen. Het leest als Pietje Bell of Dik Trom.
Van: Astrid Menick
Hoi Lex,
Wat een verrassing vandaag bij de post. Wat jammer, dat mijn vader er niet meer is. Wat zou hij trots zijn geweest en hij zou iedereen je boek hebben laten zien.
In ieder geval hartelijk bedankt voor je prachtige boek.
Vanochtend was mijn buurvrouw iets te vroeg, we zouden samen naar seniorengym gaan. Zij wordt dit jaar 80, maar is nog heel kranig, alleen vergeet ze nog wel eens wat.
Ze wist niet meer hoe laat we hadden afgesproken en stond een half uur te vroeg op de stoep. Ze wilde binnen wel wachten en wat reclameblaadjes lezen. Ik zei dat ik iets beter had en gaf haar je boek.
Ze begon er in te lezen en wilde niet meer stoppen, want het was zo leuk geschreven. maar ik zei dat ik het boek eerst zelf ging lezen.
En kun je nagaan, ze is niet eens een Indo.
Van:Ari Eschweiler
Hallo Lex,
Met genoegen heb ik jouw boek gelezen en mede hierdoor zijn voor mij heel veel weer herkenbaar geworden. Ons beider levens hebben wel raakpunten vind ik en dan doel ik dat je, naar ik mij uit je boek herinner, op je twaalfde al aan een automotor hebt gesleuteld. Dat heb ik ook gedaan aan de motor van onze restauratiewagen waarmee we elke zondag op pasir-putih eterijen verkochten. Kan je onze restauratiewagen herinneren of toch niet. De zondag dat we op pasir-putih verkochten was voor mij een ontspan-ning waarvan ik met volle teugen van genoot.
Waarom ? zal je wel afvragen, nou dat is de enigste vrije dag in de week al moest ik eerst helpen met inladen van al het eten en na afloop ook opruimen maar dat mocht de pret niet drukken. Verveelde me nooit op het strand en zocht ook ketapangs om op te peuzelen met name uit de grote boom aan het begin van het strand en slenter dan naar het riviertje waar jullie het water vandaan haalden als ik mij niet vergis. Bij eb is dan een waterbekken onstaan en is het water brak daarin spoelde ik mij ook af na het zwemmen om al het zout af te spoelen daar ik zelfs nu nog niet kan verdragen tegen het zout op m`n lijf .Het duiken vanaf de motor die daar lag en natuurlijk ook schelpen zoeken vooral mata-biaks en scharrelen op het drooggevallen rif. Dat was zo`n beetje wel de overeenkomsten met ons leven en natuurlijk ook de school periode die voor mij ook niet zo`n fijne tijd was aangezien ik ook veel straf kreeg van met name juf Schelling ook niet jouw favoriete juf is en niet te vergeten die etterbak van een pastoor van Leeuwen die er vreugde aan beleefde om je over z`n knie te leggen en er met een pingpong bats je te kastijen weet niet of je dat ook ondergaan bent. Alle jongens van de vijfde klas van juf Schelling moesten dit ondergaan omdat wij luidruchtig waren en buiten moesten blijven staan enkel de meisjes mochten de klas in. Ja je weet hoe dat gaat met jongens bij elkaar dat was donderstenen geblazen en onze pech was dat de pastoor net op dat moment verscheen waardoor wij zijn plezier moesten onder-
gaan en van elkaar de slagen telden. Wel benijd ik jou, daar je zo`n lieve vader hebt die je in je opgroei periode steunt en bijstaat dat moest ik missen daar ik wees ben. Gelukkig was m`n pleegvader geen bruut die mij aftuigde zoals vele aangenomen kinderen moesten ondergaan, maar een einzelganger was ik wel wat mij m`n leven beïnvloedde al met al mag ik wel stellen dat ik me alles zelf heb moeten aanleren en ondervinden.
Nou Lex tot hier maar eerst en zie je hopelijk snel weer, naar ik meen ga je ook naar Lisse daar gaan we ook heen dan babbelen we wel verder ok. Ga je boek nog een keer overlezen om wat beter te focussen op herkenningspunten die ik mij vaag herinner. Lex nog bedankt en tot gauw wens jou en de jouwen het allerbeste.
Groeten van ons uit STONEMOUNTAINS.
Van: G. Thijssen
Hallo Lex,
Hartelijk bedankt voor de toezending van je boek!
Met heel veel interesse ben ik begonnen met het lezen van je boek en ik vind het vanaf het prille begin fantastisch zoals je je belevenissen en ervaringen beschrijft.
Het voelt alsof ik weer in Nieuw Guinea ben beland en weer bij Pasir Putih zwem en dan nu te weten dat je daar ook nog hebt gewoond!
Het is niet te geloven, maar je hebt soms van die miraculeuze zaken, waarbij de puzzeltjes precies op hun plaats vallen.
Ik weet zeker dat je boek heel enthousiast zal worden ontvangen en ik heb hem al geplaatst bij mijn rubriek: boeken voor mijn nieuwe website.
Voor mij is dit boek dus heel herkenbaar en ik zie nu pas dat je de grote aanval ook hebt beschreven, zover was ik nog niet.
Nu alvast mijn complimenten voor het schrijven van dit boek, nu hoef ik mijn boek niet meer te schrijven, op de website is al genoeg vermeld.
Vanmorgen heb ik kennisgemaakt met Henk Bartels. Hij schreef: Papua's, een volk in de verdrukking.
Hij stuurde mij zijn boek omdat hij materiaal van de website gebruikte voor zijn boek.
Hij wil zich ook inzetten voor de Papoea's en zoekt samenwerking. Hij is een schrijver en wij hebben gesproken over mogelijkheden wat wij nog voor de Papoea's kunnen betekenen.
Ik heb hem verteld dat ik in dit verband denk aan lezingen, gecombineerd met het vertonen van de film: Land of the Morningstar, (in mijn bezit)
Ik vind dat je een prachtig boek hebt geschreven, al heb ik nog niet uitgelezen en ik vind het een welkome aanvulling voor mijn website!
Bedankt dus!
met vr. groeten,
Gerard
(Lex: Voor alle duidelijkheid, het gaat om de website: http:members.chello.nl/g.thijssen4)
Van: Ruud Nagel
Hoi Lex,
Op de eerste plaats moet ik je natuurlijk complimenteren met de verschijning van ‘De Laatste Indo”. Een knappe prestatie, zeker voor iemand die volgens eigen zeggen beter is
met cijfers dan met letters. Met zeer veel plezier las ik - in één ruk - over je belevenissen in de Oost. Het is dan ook een leesbundel met een bijzonder boeket: een egodocument
dat non-fictie en fictie combineert, aangevuld met belevenissen en weetjes van enkele gastauteurs. Ook aan romantiek-in-literaire-zin ontbreekt het niet, waarmee ik doel op de
natuurbeschrijvingen, de avonturiergeest, de schooljeugd en in zekere zin ook de titel. 'De Laatste Indo' is volgens mij te vergelijken met een snoeptrommel waar iedere ‘Niegienee’- ganger naar eigen believen wat lekkers uit mag zoeken. Veel lezers zullen vooral snoepen vanwege herkenning van personen, gebeurtenissen en locaties. Helaas ben ik niet een van hen, want bij vertrek uit NNG was ik te jong (nog geen 6) om veel te herinneren. (De enige persoonsnaam uit jouw boek die ik ken, is die van juffrouw Bom uit mijn kleuterklas).
Ik ben zelfs een beetje jaloers op jou en al degenen die langer vertoefden in iets wat verdomd veel weg had van het paradijs. Maar ook zonder veel herinnering is ‘De Laatste Indo’ plezierig om te lezen omdat het een mooi algemeen (tijds)beeld oproept. Zo las ik met graagte over het zware leven van de eerste kolonisten, maar eveneens over de lifestyle van de Manokwariaanse tieners/twens eind ’50 – begin ‘60. Ook geef je mooi de dramatiek weer van het leegbloedende stadje terwijl de imperialistische Indonesiërs aan de poort rammelden.
Het maakte me weemoedig – wat je als een groot compliment kunt beschouwen.
Zo'n drie jaar geleden was ik (na 53 jaar) weer in Manokwari. Natuurlijk Pasir Putih bezocht; heb nog gezwommen bij het 'oude motorwrak' waar jij als jongetje vanaf dook en jezelf verwondde. Mijn zoon Jurgen en z’n vrouw Ellis wonen en werken momenteel in het hoogland waar jij, samen met je kornuiten, helemaal naartoe bent gelopen: de Kebar hoogvlakte.
Het is er nog steeds prachtig!
Ruud Nagel
Van: Dadie Bronkhorst
Alex,
Ik heb het boek nog niet uit, maar toen ik er aan begon, kon ik niet ophouden met lezen.
Ik raakte helemaal ontroerd. Beleefde alles weer zoals het vroeger was.
Mijn bezoeken aan Manokwari raakten mij niet zo erg als je boek.
Al die mensen die je noemt ken ik en haal ik gewoon voor me. Ook de situaties en plaatsen heb je goed beschreven.
Heel knap, dat je het verleden van je familie hebt weten te achterhalen. Ook Yvonne heeft gelachen om fragmenten, die je hebt beschreven. Heel knap.
Hoe krijg je het voor elkaar. Dat had ik van je niet verwacht en heb alleen maar diepe bewondering voor je.
Het stuk over Semarang zag ik helemaal voor me. Zoals de Pandean Lamper daar woonden we ook. Dus alles wat je daar hebt beleefd zag ik gewoon voor me.
En natuurlijk Manokwari. Zo waren we ook begonnen, moeilijke tijden en later toch heel veel meegemaakt. Jammer, dat we daar weg moesten.
Ik ben in 1961 naar Nederland gegaan. Op tijd.
Dat je daar nog bent gebleven in die gevaarlijke periode. Interessant vond ik ook het stuk nadat we allemaal al weg waren.
Hoe de situatie was, wist ik niet en ik denk alle oud-Manokwarianen en ex NNG-ers ook niet.
Kortom, ik ben geen echte lezer, maar ik vind het een heel interessant verhaal en heel goed geschreven. Echt mijn complimenten !
Je volgende boek wil ik zeker ook hebben.
Oja, Yvonne zag je foto achterop het boek en zei: ‘’ ja zo herken ik hem nog!”
Groetjes,
Dadie
Van: C van Klaveren
Alex Bal,
Van augustus 1951 tot augustus 1956 werkte ik voor een concurrent van Hagemeyer/Nigimy in Indoneia, In Jakarta en Tjirebon.
Na mijn verlof ben ik niet teruggekeerd hoewel ik wel beschikte over een re-entry permit, omdat de politieke spanningen tussen Indonesia en Nederland als gevolg van de
NNG-kwestie almaar toenamen.
Uiteindelijk kwam ik in mei 1957 voor Hagemeyer in NNG terecht. Een groter verschil is niet denkbaar: van voormalige kolonie naar kolonie.
Manokwari was een leuke plaats en door de aanwezigheid van de vele kolonisten ook anders dan de andere stadjes van NNG.
Het lezen van je boek heeft me veel genoegen verschaft. Het heeft mij meer inzicht gegeven in de gang van zaken na de overdracht en de ontwikkeling van Manok.
Vele namen komen mij bekend voor en heel wat van de mensen die worden genoemd heb ik persoonlijk gekend. Met die oude Jaspers heb ik nog getennist.
Vera Hessing, dochter van een vooroorlogse kolonist en ooit electriciteitleverancier, werkte bij ons op kantoor. Aan Roels heb die Fiat 500 nog verkocht.
Aan de familie Leendertz een Fiat bestelwagen. Jelle Raaf heb ik goed gekend. Met Maud Wesselo (Mauds Modes) kreeg ik een relatie, die eindigde bij haar dood in 2006.
Van de jongens Kloeth (de kinderen van Maud Wesselo) had ik al veel verhalen gehoord, maar hun vroege jeugd beleefden zij in Hollandia en Nederland.
Bij jou begint het met name op het strand in Pasir Putih. Van Peter Kloeth had ik ook verhalen gehoord over vogels schieten met een windbuks. Bucky Waardenburg had een buks.
Samen gingen zij met zijn invalidewagentje erop uit om vogels te schieten.
Abrahams heb ik nog ontmoet op een feest voor mevr. Mollet (80 jaar?). Ook van Zanten zag ik daar. Toen ik nog in Nieuw Guinea was hoorde ik al verhalen over Lichtleitner.
Böck zal hem wel in de gaten gehouden hebben (hij stond bekend als informant)
't Is jammer voor de Papoea's dat het zo gelopen is. Ik denk niet dat een ander scenario had kunnen slagen.
Succes met je boek en de groeten.
C van Klaveren,
Van: Angelique Meeng
Hallo Lex
Ik heb het boek uit. Ik vind het een mooi en waardevol boek. Het geeft een beter beeld van het leven van de Nederlandse mensen (en dus ook mijn schoonouders) op NNG.
Mijn schoonvader is wel onder andere omstandigheden gekomen, hij was een DETA jongen.
Hij heeft gewoond in Hollandia, maar was ook uitgezonden naar Biak, Sorong en ook ManokwariIk heb nog een foto van de overdracht van Nederlandse bedrijven in 1962.
En ik heb een vraag over de jacht in NNG. Hebt u ooit gejaagd met iemand met de achternaam Meeng?
Mijn schoonvader zijn oom was zeer actief in de jacht. Ook daar heb ik nog mooie foto's van.
En ook hebben wij een pasje uit 1962 met de Morgenster en een lidmaatschap voor vrij Papua Nieuwe guinea. Weet u daar ook meer over?
Het is opgesteld in het Maleis en deels in het Nederlands.
Ik ben ook heel nieuwsgierig naar het deel dat fictie is in het boek. Het gedeelte over opa en oma Bal, over haar karakter, en zijn eerdere overlijden en weinige huwelijkstrouw,
was dat echt of fictie?
Dit in verband met mijn zoektocht rondom de stamboom.
Ik heb voor u wel al de trouwdatum van uw grootouders....
Cornelis Arend Daniel Bal en Rozeline Portier huwden 26 juli 1913 Soerakarta.
Ik hoop dat u hier blij mee bent en ik zoek uiteraard verder.......
groeten Angelique
Van: Huultrich
Hi Lex,
Ik heb het boek met veel plezier gelezen. Ben trots op jou, dat je het doorzettingsvermogen hebt getoond om daadwerkelijk een boek te schrijven.
Ook omdat in het boek een belangrijke kracht van de Indo (van jou) tot uiting is gekomen: in het onbekende (soms met weinig of nauwelijks iets), toch een eigen leefbare wereld te maken.
Terima kasih banyak!
Huultrich
Van: R.van Zwam
Beste Lex,
Ik heb je boek nog niet gelezen , alleen die enkele fragmenten op je site , daar heb je het over Molukkers in Nederland " die in moeilijke tijden hun leven hebben gewaagd voor de drie-kleur ".
Hopelijk heb je het boek over de PVK-strijders[Papua Vrijwillgers Korps } ook deze mensen waren onmisbaar vooral ten tijden van de gewapende Indonesche infiltratie's !!
Als Marinier heb ik in 1961/62 gediend m.n. Sorong/Biak/Hollandia , als vrijwillger gegaan juist om een klein steentje bij te dragen t.a.v. het beloofde zelfbeschikkingsrecht voor het land én volk de Papua's
Uiteindelijk zijn de Papua's belazerd en ik[wij] ook de zaak is verkwanseld onder druk van o.a. Amerika [onze zg bondgenoot], als veteranen hebben daar nog steeds een schuldgevoel van over .
Ik ben nog een drie-maal terug geweest nu kun je zien én horen wat er gebeurt de Papua's worden onder drukt en als 2e rangs burgers behandeld , mensen heb ik gesproken die gemarteld worden mensen worden gedood razia's worden uitgevoert , dorpen worden soms gebombadeerd én op het hijsen van de morgenster staat minimaal 6 jaar gevangenis straf !
Nederland én de Wereld zwijgd- - Schandalig !!!
Ik schaam mij vaak om Nederlander te zijn .
Toch strijd ik nog steeds op mijn manier en binnen mijn mogelijkheden voor zelfbeschikkingsrecht/onafhankelijkheid voor het volk de Papua's .
Met vriendelijke groet,
Rinus van Zwam
Van: Ranny Herklots
Hallo Lex!
Hè, hè, het is er gekomen:HET BOEK! Je was zo onzeker toen je mij erover vertelde op de Nw.G.reunie in Oosterhout, weet je nog? Hartstikke goed Lex, slamet en ik ga het volgen.
Groetjes,
Ranny
Van : Arthur Olive
Hi Alex,
Ik ben Arthur Olive en heb zamen met jou op de Katholieke school gezeten.
Op Donie Weidema's website heb ik fotos van ons onder mijn naam.
Harold Lovestrand, de Amerikaanse missionaris die op de Strandweg heeft gewoond, heeft een boek geschreven over de periode dat wij daar waren en ook na de overdracht toen hij werd gevangen genomen.
Het boek heet, "Hostage in Djakarta" en de uitgever is Moody Press in Chicago U.S.A. 1967.
Helaas is het boek niet meer in print maar misschien weet je hoe je er aan kan komen.
Harold schrijft over de tijd van 1952 tot de overdracht in 1962, maar vooral over de tijd daarna en dat ze bv. mijn voorige buurman, oom Ariks, hebben vernedert en geslagen.
Het boek heeft 215 bladzijden met fotos.
Ik wens je veel succes met jouw boek,
Arthur
|
Dadie Bronkhorst C van Klaveren Angelique Meeng Huultrich R.van Zwam Ranny Herklots Arthur Olive
|
|
Jim Visser Meta Kuyer Jan Elderman Marijke Otto-Gilman Chris Etman Herman van Zanten Anne Middleton Jack Beem John Cor Coenraad Bert Enste Gera Peereboom Anky en Lody Cordierdecroust Lia Sigarlaki Wichard Slootheer Jogry Blok
|